дейді Қызылорда облысының денсаулық сақтау басқармасы басшысы Олжас Искаков
«2025 жылдың 10 айының қорытындысына сүйенсек, жалпы өлім-жітім көрсеткіші 2,5%, туберкулезден аурушаңдық көрсеткіші 7,3%, туберкулезден өлім-жітім көрсеткіші 22,2%, қатерлі ісіктерден аурушаңдық көрсеткіші жәнеқатерлі ісіктерден өлім-жітім көрсеткіші 1,7%, жүрек-қанайналым жүйесінен аурушаңдық көрсеткіші 4,2%, жүрек-қанайналым жүйесінен өлім-жітім көрсеткіші 12%төмендесе,сәби өлімі көрсеткіші 19,7% төмендеп отыр».
Дәл осындай ақпаратты облыстық денсаулық сақтау басқармасы таратты. Пайыздарды пайымдасақ, өмір сүруге құлшынысымыз артады. Шынымен сондай ма? Рас, кейде науқас дәрігерге риза болады, ал кейде ренішін білдіріп жатады. Оның себебі неде? Салада қандай мәселе бар? Денсаулық сақтау саласына жергілікті биліктің көзқарасы қандай? Көкейдегі сан сұрақтың тиегін ағыту үшін Қызылорда облысының денсаулық сақтау басқармасы басшысы Олжас Ермекұлына жолықтым. Сан пен пайыздың жетегінде кетпей, күнделікті өмірдің өзін мысал етіп, емін-еркін әңгіме тиегін ағыттық.
«Мен Гиппократ антын бірнеше рет қабылдағанмын»
— Олжас Ермекұлы, облыстың денсаулық саласы жайында ақпарат жеткілікті жарияланып жатыр. Біз бүгін цифрды азайтып, кей мәселелерге тереңірек барып, еркін сұхбаттассақ, келісесіз бе?
— Әрине, келісемін.
— Рақмет. Қайбір мамандық болсын, өзіндік ерекшелігі болады. Мәселен, мұғалімді ұлы мамандыққа балап, күннің құдіретті сәулесіне теңеп жатады. Ал, дәрігерді ақ халатты абзал жан деп көтермелейді. Сіз дәрігер деген мамандыққа қандай анықтама берер едіңіз? Дәрігер деген атқа қандай адам лайықты болу керек?
— Негізі «ақ халатты абзал жан» деп өте дұрыс айтылған. Медицина қызметкерлері туралы тауып айтылған сөз деп есептеймін. Соғыс кезінде де мамандығына адалдығы сол, дәрігер екі жақтың да адамына медициналық көмек көрсеткен. Осындай қасиет бірден медицина қызметкерінің бойынан табылмайды, оған жылдар керек. Медицина мамандығын таңдаған жастың санасына адамға шын көңілден көмектесу деген ниет жыл өткен сайын сіңе береді, қалыптасу кезеңінен өтеді. Медицина саласына баратындардың көбісі – отбасында қиындық көргендер, ауыр науқастарға көмек қолын созып, өмірдің кермек дәмін татқандар. Олардың түсінігі, адаммен қарым-қатынасы басқаша болады. Студент кезінде ұстаздардың «дәрігер науқас адамға жанашырлықпен қарап, қолынан келгенше көмек берулері керек» деген сөзі жас маманды салаға бейімдейді. Мәйітханаға барған кезде, пациенттердің өлімін көргенде өмірдің өткінші екенін сезініп, адамға жылы сөйлеуге дағдыланады. Өзімнің тәжірибемнен айтсам, мені жақтырмай, маған қасақана теріс әрекеттер жасаған адамдарды емдеген жағдайлар болды. Бұл дәрігер антына адалдығымды білдіреді. Барлық ақ халатты жандар осылай жасайды деп айта аламын.
Мен еңбек жолымды емханада бастағанмын. Сол кезде төрт сағат науқастарды қабылдаймыз. Бір пациент мақтап, төбеңді көкке көтерсе, екіншісі айқай шығарып кетеді. Төртінші сағатта шаршай бастайсың. Бірақ әрбір науқаспен жылы сөйлесіп, емдеуге, емін беруге тиістісің. Ал, басқа елдерде басқаша. Бір мысал айтайын. Германияда пациентті дәрігер өзі таңдай алады. Емдегісі келмеген адамға қызмет көрсетпейді. Мәселен, «темекі шекпе, арақ ішпе, екі айда екі кило салмақ тастауың керек» деген секілді өз талаптарын қояды. Егер айтқанын орындамаса, емдеуден бас тартады.
Бізде ондай талап жоқ. Келді ме, қайтарып жібермейсің. Қабылдау уақыт аяқталса да, орныңнан тұрып кете алмайсың. Кезекте қанша адам тұр, соның бәрін қарайсың. Пациентті таңдау деген жоқ.
— Бұл Гиппократ антына адалдық па әлде халқымызға тән жанашырлық па? Ант қабылдау деген қайдан шыққан, басқа салада кездеспейді.
— Гиппократ анты деген шартты түрде. Мен бірнеше рет қабылдағанмын. Медициналық колледжде оқып жүргенде, оқуға түскен кезде және дипломды алып жатқанда тағы қабылдадық. Бірақ Гиппократ антын қабылдауда тұрған еш нәрсе жоқ. Қазір ол антты ешқайсысы білмейді де, ұмытып қалды. Науқасты қарау, емдеу медицина қызметкерінің білімінде, жүрегінде.
«Вакцина салуға қарсылық білдіретіндер көбейіп келе жатыр»
— Өзге мамандыққа қарағанда жоғары оқу орнында дәрігер мамандығын көп оқытады. Бірнеше жылдық даярлау – интернатурасы тағы бар. Дегенмен кейде науқастар тарапынан ЖОО бітіріп келген жастарға көңілдері толмай жатады. Оның себебі неде? Университеттен алған білімі жеткіліксіз бе әлде жастар мамандық таңдаудан қателесіп жүр ме?
— Медицина саласында тар буынды мамандар ең кемі 9 жыл, ең көбі 11 жыл оқиды: 5 жыл бакалавр, 2 жыл интернатура, 2-4 жыл аралығында резидентура. Жас маман оқу бітіріп келген кезде ауруханада оған бір маман бекітіледі. Бұған дейін студент болып, ұстаздары жауап берсе, енді дипломы бар, толыққанды маман ретінде өз-өзіне жауап беретін болады. Мен өзім қаладағы №3 емханаға келген кезде, бізден 4-5 жыл бұрын жоғары оқу орнын бітірген маманды бекітіп берді. Біз әр кез ақылдасып жұмыс жасадық, солай тәжірибе жинадық.
Рас, жастардың біліміне қатысты әр түрлі әңгімелер айтылып жатады, бірақ мен «мамандардың білімі жоқ» дегенге келіспеймін. Әрине, өмірлік тәжірибе жетпеуі мүмкін. Себебі еңбекке енді қадам басып жатыр. Негізі, дәрігер өмір бойы оқиды. Білімін жетілдіреді, конференцияларға қатысады, ізденеді, өз-өзін дамытады, тәжірибе жинақтайды. Сондықтан мен қазіргі жас мамандардың келешегіне сенемін.
— Қазір медицинада арыз-шағым көп, оны білу қиын емес, әлеуметтік желіден көріп отырмыз. Дегенмен жазылып жатқан шағымдардың бәрі негізді деп те айта алмаймыз, бірақ шешімі болу керек. Дәрігерді дөкей таныстарымен, кейде дауыс көтерумен қорқыту арқылы шағымданған болып, өз мәселесін лас әдіспен шешіп алғысы келетін жағдайлар да кездесіп тұрады. Осы тұста дәрігердің құқын қалай қорғап жүрсіздер? Бұндай әрекеттер дәрігердің жұмыс істеуіне кедергі келтірмей ме?
— Әлеуметтік желінің жақсы жағы да, жаман тұсы да бар. Жақсы жағы уақытылы ақпарат алмасуға, орын алған мәселелерді дер кезінде шешуге мүмкіндік береді. Осы тұста бір мысал айтайын. Бірде әлеуметтік желіге әкімді, мені белгілеп: «Балам ауруханада жатыр Менің балама кім қарайды? Балама қарауды талап етемін» деп, бір желі қолданушы жазба қалдырыпты. Мені белгілеген соң баланың жағдайын білдім. Бала қызылша екен. «Неге қызылша болды?» десеңіз, бала бірде бір вакцина алмаған. Кім кінәлі? Баланы аймақ басшысы болмаса мен емдемеймін ғой. Аурухана дәрігерлері қарап жатыр. Түпкі мәселе, ата-ана баласына уақытылы мемлекеттен бекітілген вакцинаны салмаған. Біріншіден, адам өзінен көру керек, сосын дәрігер жауапты, қолынан келгенін жасайды. Қызылшаның бөртпелері шықпай, баланың жағдайы жақсармайды. Соны түсінбейді. Осы жерден мәселе туындайды. Соңғы уақытта вакцина салуға қарсылық білдіретіндер көбейіп келе жатыр. Ешқандай ғылымға сүйенбей, «вакцина салу зиян» деп, айта салады. Ал, еліміздің батыс өңірлері вакцина салмауды дінмен байланыстырады. Өзімнің үш балам бар, үшеуі де кезегімен вакцина алып жатыр.
Облыста тәжірибелі педиатрларымыз бар. Олар балаларды қадағалап отырады. Қызылша, қызамық, желшешек, сары ауру, дифтерия деген ауруларды вакцинацияның арқасында жеңген. 13-14 жыл бұрын қызылша ауруы тыйылған еді. Қазір жыл сайын қызылшадан эпидемия беріп жатырмыз. Себебі вакцинациядан бас тартудан болып тұр. 85-90 пайыз балада вакцинация болса, ауру меңдемейді. Енді қазір вакцина алмаған балалар ауырып, өзгелерге жұқтырып, вакцина салған балаларға кесірін тигізуде. Біз түсіндіру жұмыстарын жүргізіп жатырмыз, бірақ нәтиже ойдағыдай болмай тұр.
«Адам өз денсаулығына өзі қарау керек»
— Бүгінгі күнгі денсаулығы мықты адамның келбетін қалай сипаттап берер едіңіз? Яғни адам өз денсаулығын қалай бағалау керек? Дені сау ұрпақ қандай болу керек? «Ауырып ем іздегенше ауырмайтын жол ізде» деген тәмсілді ұстанатындар көп пе әлде керісінше ме?
— Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ресми мәліметіне сүйенсек, адам денсаулығының 10 пайызы ғана денсаулық сақтау саласына қатысты. Одан бөлек, 20 пайызы экологияға, 20 пайызы тұрмыс-тіршілігіне, 20 пайызы генетикаға қатысты болады. Яғни, адам өз денсаулығына өзі қарау керек. Денсаулық бірінші адамның өзіне керек. Ешкімнің ешкімге міндеті жоқ. Екінші, медицина қызметкерлерінің заңмен бекітілген бұйрықтары бар. Ол жылына бір рет флюографиядан өту, қан қысымын өлшету, қант диабеті, қатерлі ісіктердің бар-жоғын тексерту секілді алдын ала көрінуге келген адамдарға қызмет көрсету. Осы тұрғыда өз денсаулығына немқұрайлы қарамайтын тұрғындардың жылдан жылға артып келе жатқаны көңілге демеу. Соның әсері, бүгінде орташа өмір сүру ұзақтығы 74 жасқа жетті. Тәуелсіздік алған жылдары 63-64 жас болатын. Дегенмен ерлер мен әйелдердің өмір сүру ұзақтығында 4-5 жыл айырма бар. Ерлердің өмір сүру деңгейі төмен.
Мына жайтты айтуымыз керек, шетелде адамдардың 100 пайызы өз денсаулығына жауапты екенін саналы түрде түсінеді. Ол жақта емделу қымбат. Жедел жәрдем ақылы. Сондықтан ауырмаудың жолын жасайды. Мен дамыған мемлекеттерде болған іссапарда еліміздің жасап жатқан тегін көмектерін айтқанымда таң қалды. Солай бола тұра билікті, дәрігерді жамандайтын адамдарды түсіне алмадым. Әуелі шетелге барып көру керек ғой, сосын бағасын берсін.
— «Барып көру керек» дегеннен шығады, ауруына ем іздеп, Орынборға, Өзбекстанға, Қытайға барып жатқан облыс тұрғындары бар. Оны қалай түсіндіресіз? Сонда олар не үшін өзге мемлекеттерде жүр?
— Бізде медицина нашар болса, Қарақалпақстан делегациясы Қызылорда облысына келер ме еді? Денсаулық сақтау вице-министрі бас болып, барлығы алты адам тәжірибе алмасу мақсатында облысымызда сапарда болды. Рас, өзіңіз айтқандай, біздің облыс тұрғындары Өзбекстанға барғанда ем үшін ақылы қызмет алады, тегін емес. Олар ақшасын алғаннан кейін жылы шырай танытып, жақсы болатынына сендіріп, барлық қызметін жасайды. Біз клиникалық хаттамаға сүйеніп жасаймыз. Оларда ондай жоқ. Кейде эксперимент жасай салады. Ол кейде сәтті, кейде сәтсіз шығады.
Бізде қолы алтын дәрігерлер жетеді. Хирург Шынжырбай Оразмаханұлы, травматолог Айдос Сапаров, гинеколог Болған Әбуқызы, облыстық көпбейінді аурухананың бас дәрігері Жасұлан Баймаханов, Ана мен бала орталығында қаншама мықты акушерлер бар, көбісін республика мойындайды. Соған қарамастан бізде «олар не біледі, шетелге барайық» деген психология қалыптасқан. Негізі Қазақстанда емделмейтін аурулар тізімі жасақталған, соған сәйкес шетелге жіберетін мемлекеттің бекітілген бұйрығы бар. Ем қаражатын мемлекет көтереді.
Осы тұста бір мысал айтайын. Бір ата-ана жеті-сегіздегі баласына ем қонбаған соң Астанадағы орталықтан алып, шетелге апарғысы келді. Бала үшін барын салып, Европаның бір дамыған мемлекетіне барып емделді. Мен ол кезде министрлікте жұмыс жасайтын едім. Маған ата-анасы баласының ойнап жүрген видеосын жіберіп, қуанышын бөлісіп тұрды. Екі аптадан кейін сол бала қайтыс болды. Сұрастыра келе білгенім, Европада өз халқын емдеуге болмайтын препаратты сырттан келген пациенттерге сынайды екен. Сәтсіз шықса, қайғылы хабармен осылай жалғасады. Шетел деген осы.
Қазірде медициналық туризм жоғары деңгейде дамып кеткен. Сондықтан ем алғысы келген адам сауатты болу керек, барлығын жіті қарап, көз жеткізгеннен кейін баруға болады.
«Онкологиялық аурулардың жасарып келе жатқаны уайымдатады»
— Пандемия уақыты Қазақстанға оңай соққан жоқ, безіп кете жаздадық. Медицинаға пандемия не үйретті? Қандай мәселелер алға шықты? Қазір төтеннен келетін ауруға төтеп бере аламыз ба?
— Мен сол уақытта басқарма басшысының орынбасары, басқарма басшысының міндетін атқарушы болып, барлық қиыншылықты көрдік, басымыздан өткердік, өзіміз де ауырдық. Сонда байқағаным, пандемия медицинадан бұрын халық алдында медицина қызметкерінің дәрежесін өсірді. Адам денсаулығы ақ халатты абзал жандарға қарап қалды. Әрине, алғашында бәрімізде қорқыныш, үрей болды, бірақ дәрігерлер аурулармен бетпе-бет келді, шамасы жеткенше емдеді. Бірінші, медицианы тосыннан келетін ауруға дайын болу керектігін, білімді жетілдірудің шегі жоқ екенін үйретті. Екінші, әрбір медициналық мекемеде үш айлық дәрілік қордың, медициналық құрал-жабдықтардың, қорғаныш құралдарының дайын болу керектігіне көз жеткізді. Үшінші, экстремальды жағдайларда қалай қимылдауға, шұғыл әрекет жасауға икемдеді.
Пандемия сабақ болды. Шаралар қабылданды. Арнайы бұйрық шықты. Бұрын дәрілік қор бір ай болу керек болса, үш айға көбейткізді. Медициналық аппараттардың, резервтік төсектердің саны молайды.
Осы орайда тағы бір жаңалықты айтып кетейін. Қазір көптеген үйде инсульт алған, онкологиялық ауруға шалдыққан адам бар. Оларға ерекше күтім керек, үй жағдайында қарау қиындық тудырады. Осыған байланысты медицина колледжі базасынан «Мейірім» деген орталық аштық. Онда үй жағдайына ыңғайланған, ваннасы, туалеті, төсек орны бар арнайы кабинет дайындалған. Емханадан медицина колледжіне ерекше күтімді қажет ететін жандар туралы ақпарат береді. «Мейірім» орталығының қызметі оларға қалай күтім жасау керектігін пациенттің туыс-туғандарына үйретеді. Біздің осы тәжірибемізді министрлік республикаға таратып жатыр. Қызылордаға келген өзбек әріптестеріміз де қызығушылық танытты.
— Бүгінгі күні облыста қандай аурулардың көрсеткіші жоғары? Әдетте бізде қан қысымы, жүрек, бүйрек, онкология, көз аурулары көп кездесетіні айтылады. Оларды азайтатын жолы бар ма, қандай қадамдар жасалып жатыр?
— Облыста жүрек қан тамырлары аурулары: қан қысымы, инсульт, инфаркт бірінші орында. Екінші көз аурулары. Оған шаң, тұз әсер етеді. Үшінші, онкологиялық аурулар. Мені онкологиялық аурулардың жасарып келе жатқаны уайымдатады. Осы ауруларға Денсаулық сақтау министрлігінің бекіткен Жол картасы бар, соған сәйкес жұмыс жасаймыз, аурудың алғашқы белгілері байқалмай тұрып, денсаулық жағдайын алдын ала тексереміз. Осы тұста айтатыным, облыс әкімінің денсаулық сақтау саласына қолдауы ерекше. Басшыға кіріп, қолдау таппаған мәселем жоқ.
— Облыс әкімі сізді жеке шақырып, облыстың медициналық ахуалын сұрап отыра ма? Сіздің осы айтып отырған жағдайлардан хабары бар ма?
— Облыс басшысы аппараттық жиналыста да, жеке кабинетіне барғанда да, салаға қатысты мәселелерді сұрап тұрады. Мәселені айтсам, «шешімі қандай, шешімнің құны қанша?» деп нақтылайды. Басқарма басшысы болған үш жылдай уақыт ішінде қайбір мәселе айтсам да, мәселен, ең өзекті деген жұқпалы аурулар ауруханасына, онкологиялық ауруханаға қатысты мәселелер оң шешімін тапты.
— Жергілікті медицина қызметкерлерінің біліктілігін көтеруде нақты қандай жұмыстар атқарылды?
— Басшылыққа тағайындалған бірінші жылы аймақ басшысы Түркиедегі елшімен келісіп, 15 маманды тегін екі апталық тәжірибе жинақтауға жіберді. Анталиядағы түріктердің клиникасында білім жетілдірді. Екінші жылы шетелде мамандар біліктілігін арттыру үшін бюджетке жылына 150 млн. теңге қойды. 2024 жылы 41 маман Латвия, Литвия, Эстония, Белоруссия, Германия, Ресей мемлекеттеріне барып, оқып келді. Менің талабым, оқып келген маман алған білімін практикада іске асыру, тәжірибеде пайдалану. Ол талап бойынша жүзеге асып жатыр.
— Медицина қызметкерлерінің білімін, жұмысын бағалайтын қандай да бір критерий бар ма?
— Маман сертификатын алған дәрігерді тексеруге міндетті емеспіз. Біз маманды әрі қарай оқыту, дамыту, білімін жетілдіру, дәрежесін көтеру бағытында жұмыс жасаймыз. Қазір медколледжді бітіріп жатқан түлектердің өзін Латвияға қосымша оқытып жатырмыз.
«Дәрігерлердің емханада тұрақтамауын министрлікте көтердім»
— Кей науқастар дәріден де, дәрігерден де бас тартып, халық емін қолданғысы келеді. Сіз оларға «тек медицианаға жүгінуіңіз керек» деп айта аласыз ба?
— Халық медицинасының да түрі көп. Ата-бабамыздан келе жатқан шөппен емдеу әдістері бар. Дұға тілеп емдеу де бар. Өз тәжірибемнен айтайын. Бір жас келіншекке онкологиялық диагноз қойылды. Ол диагнозды мойындамай, Алматы облысындағы бір емшіге барды. Емші «сенде онкологиялық ауру жоқ, басқа ауру» деп, өзінше ем жүргізеді. Арада алты-жеті ай өткенде қайтып келді. Ауруы асқынып кеткен. Сол кісі ұзамады, өмірден озды. Осы жерде «ауырғанда қайда бару керек?» деген сұрақ туады. Әрине, медицинаға.
Ал, аяқ-қолы сынған жағдайда кей адамдар сынықшыға барғанды дұрыс көреді. Сынықшының да сынықшысы бар. Олардың қателігін біздің әріптестеріміздің жөндеп жатқан жағдайлар кездесті.
— Қазірде емханаларда терапевт бір ауруды білу үшін оны емдеумен емес, қан анализдеріне, УЗИ-ге, басқа да тексерулерге, тар буынды мамандарға жолдаумен айналысады. Арада науқас бірнеше күнді жоғалтады. Ем алатын дәрігерге тікелей баруға болмай ма?
— Біз ойдан еш нәрсе шығармаймыз. Жоғары тұрған мемлекеттік орган қандай бұйрық шығарып берді, сол бұйрықпен жұмыс жасаймыз. Қазір бұйрықтарға тиісті өзгеріс енгізілді. Бес-алты дәрігердің тізімі бекітілді. Өзіңіз айтқандай, терапевтке, жалпы тәжірибелік дәрігерге кезекке тұрмай-ақ, ауру асқынған жағдайда хирургке, травматологке, уролог секілді мамандарға тікелей бара беруге болады.
— Емханаларда аймақтық дәрігерлердің тұрақтамайтынын естіп жүрміз, оның себебін анықтап көрдіңіз бе? Қандай да бір шешім қабылдадыңыз ба? Жалпы, мамандардың тұрақтамауына кім жауап береді?
— Негізі емханаға баратын дәрігер 7 жыл оқиды. Оқуын оқып, емханаға келетін көбіне жас қыздар. Жас қыздар көше аралайды, учаскеге барады. Үлкен кісілерге ем жасайды. Үлкендерге емі, жылы сөзі ұнаған соң баласын таныстырып, келін етіп алады. Жай сөз емес, өз практикамда болды. Менімен бірге еңбек еткен болмаса өзім жұмысқа қабылдаған сәттерде осындай жағдайлар көп ұшырасты. Осыдан кейін отбасы жағдайымен ол аймақтық дәрігер болмайды, үй аралағысы келмейді. Одан да ауруханада бір мезгіл жұмыс жасағанды дұрыс көреді.
Екінші жағынан, емханада дәрігерге жүктеме көп. Туберкулезге де, наркологияға да, ана мен балаға да, тіпті кезекте тұрған сырқаттың көңіл-күйіне жауап береді. Жүктемесі мен жауапкершілігі көп болған соң қашады. Дәрігерлердің емханада тұрақтамауын министрлікте мәселе етіп көтердім. Енді соны баяндайын.
Елді мекендерде шағым жоқ. Себебі бір учаскелік дәрігер бір жерде 15-20 жыл қызмет етеді, бәрін таниды, бәрімен етене байланысып кеткен. Ал, қаладағы емханаларға дәрігерді тұрақтандыру үшін не істеу керек? Мәселен, емхананың аймақтық дәрігері 3 жыл жұмыс істеді ме, сол аймақта тұрақты еңбек еткені үшін оның айлығына 20 пайыз ақша қосу керек. Егер 5 жыл жұмыс істесе, 30 пайыз жалақысын көбейту керек. Дәрігерді де, медбикені де ынталандыру керек. Сол кезде артық әңгіме болмайды.
Міне, осы сұрақты көтергенімде министрлікте бәрі дұрыс қабылдады, ойланып қалды. Дегенмен айтқаныма да бір жылдан асты, шешім күтіп отырмыз.
«Мәртебені әр мамандық өзі жасау керек»
— Өзіңіз білесіз, мұғалімдер үшін «Педагог мәртебесі» туралы заң бар, сол секілді «Дәрігер мәртебесі» деген заң керек пе? Қазір осы туралы ара-тұра сөз қозғалып қояды.
— Меніңше, бұл артық. Мәртебені әр мамандық өзі жасау керек. Десек те елімізде денсаулық сақтау саласындағы мамандарға шабуыл жасау деректері көбейіп кетті, сондықтан олардың қауіпсіздігін арттырған дұрыс деп есептеймін. Қаңтар оқиғасында, пандемия уақытында көп кездесті. 2025 жылдың өзінде 58 факт тіркелген. Осыған байланысты Мемлекет басшысының медицина қызметкерлеріне қатыгездік көрсеткені үшін жазаны қатаңдату жөніндегі тапсырмасын орындау шеңберінде әзірленген Қылмыстық және қылмыстық іс жүргізу кодекстеріне түзетулер енгізу туралы заңға қол қойылғанын құптаймын.
— Сұхбаттың басында «Мен еңбек жолымды емханада бастағанмын» дедіңіз. Сізді басқарма басшысы етіп кім өсірді?
— Рас, еңбек жолымда емханада ауру қабылдаудан бастағанмын. Одан бөлім меңгерушісі, бас дәрігердің орынбасары болдым. Мені өсірген – халық. Аймақтық дәрігер болғанымда қазіргі Астана шағын ауданын аралағанмын. Аймағымда 5 соғыс ардагері болды. Өзім ата-әженің қолында өскен соң үлкен кісілерге уақытымды арнаймын, қан қысымын өлшеймін, әңгімемді айтамын. Олар маған батасын береді.
Бірде Әбдірауық Сатыбалдиев деген соғыс ардагері, марқұм жүзге келіп қайтыс болып кетті, сол кездегі денсаулық сақтау басқармасының басшысы Ақмарал Шәріпбайқызына мен туралы жақсы пікірін айтып кетіпті. Басқа жерлерде де мені мақтап айтып жүреді екен. Ақсақалдардың мен туралы жақсы сөзінен мен жаман болған жоқпын. «Мені өсірген – халық» деп отырғаным сол. Кейде үлкен кісілер қабылдауыма келгенде «Мен бата бергенмін, соның арқасында басшы болдың» деп жатады. Мен мойындаймын, рақмет айтамын.
— Соңғы сұрақ. Салаға үш жыл басшы болдыңыз, өз командаңызға ризасыз ба?
— Қазір денсаулық сақтау басқармасында 60 қызметкер жұмыс жасайды. Оның ішінде 28-і мемлекеттік қызметкер. 40 бас дәрігер бар. 3 мың дәрігер, 11 мың орта буын медицина қызметкері 850 мың облыс тұрғынына қалтқысыз қызмет көрсетіп келеді. Сондықтан осы күні жұмыс жасап жатқан командама ризамын.
— Ендеше осы командаңызбен халыққа адал қызмет етіп жүре беріңіздер. Сұхбатыңызға рақмет.
Әңгімелескен Нұрлан Көбегенұлы
