«Дәрігер кеңесі» айдарын Қызылорда қаласындағы №3 емхананың онкомаммолог дәрігері Бақыт Ысқақов жүргізеді.
Метоболизм синдромы дегеніміз ішке май жиналумен, артериялық қысыммен, қандағы қанттың артуымен, май, холестерин алмасуымен жүретін зат алмасу комплексі.
БДҰ эксперттерінің айтуынша, бұл ХХІ ғасырдың пандемиясы болып табылады және оның өршу тенденциясы байқалады. Тіпті организмнің глюклозаға толеранттылығы бұзылмаған жағдайдың өзінде метоболизм синдромы әйелдер арасында 10 %, ерлер арасында 15 % байқалады. Ал, егер глюкозаға толеранттылық болған жағдайда ол сан 42 %- 64 % дейін өседі.
Метоболизм синдромы дамуы негізінде біріншілік инсулинрезистенттілік және жүйелі гиперинсулинемия жатады, аяғы глюкозаға толеранттылық бұзылуына немесе 2 типті қант диабеті, висцералды семіздік, дислипидемия, артериялық гипертензия, атеросклероздың тез дамуына, бауырды май басуға әкеп соғады.
Көп жағдайда алкогольден емес бауырды май басу да метоболизм синдромы және 2 типті қант диабетіне әкеп соғады. Сол себепті инсулин резистенттілік немесе метоболизм синдромы болған жағдайда бауырды май басуын анықтау қажет. Және де бауырды май басу анықталған жағдайда метоболизм синдромы компоненттерін білген жөн.
Сонымен қатар дисбиоз (ішектегі организмдеге қажетті микроорганизмдер бұзылысы) ішектің шырышты қабатының сүзгішітк функциясын бұзады. Барьерлік құрылым бұзылып, кейбір микробтар және оның өнімдері қанға түседі. Организм оған жауап ретінде қабыну цитокиндерін көбейтеді. Қабыну цитокиндері бауырды, қан-тамырларын зақымдайды.
Жалпы халыққа түсінікті болу үшін кейбір күрделі терминдерді, механизмдерді қарапайым сөзбен жеткізіп отырмыз. Майлы тамақтарды көп жеу организмдегі этил спиртін өндіретін микробтардың санын арттырады. Этил спирті тотығып, ол организмге түрлі ацетет, ацетальдегид бөледі. Бұл заттар TNF-α (организмге қауіпті қабыну заты) арттырады. Қорыта келгенде, қабыну цитокиндері, TNF-α қан тамырларын бұзып, оның қартаюына, тарылуына әкеп соғады.
Бауырдың май басуын емдеуде арнайы дәрі-дәрмек беріледі. Олар: бауырға май жиналудан, метоболизмдік стресстен сақтайтын дәрілер, қабыну медиаторына, бұзылысқа, оксидантты стресске әсер ететін дәрі-дәрмектер, ішек пен бауырдың арасын реттейтін дәрілер және бауырды қатаюдан сақтайтын дәрілер.
Қорытынды.
1) Бауырын май басқан адамдар үшін ортақ қағида өмір сүру үрдісін реттеу (диета, физикалық күш түсіру).
2) Бауырды май басу ауруы кезінде ішек микробиоттарын құрамын, қызметін зерттеу қымбат болса да, қажетті болып табылады. Бұзылыстар байқала бастағанда микробтардың артық өсу синдромынан, дисбиоздан арылу қажет.
