ҚР Оқу-ағарту министрлігінің қолдауымен «Педагогикалық идеялар панорамасы – 2026» республикалық байқауы 2018 жылдан бастап жыл сайын дәстүрлі түрде өткізіліп келеді. Байқаудың мақсаты – білім алушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға бағытталған авторлық педагогикалық идеяларды анықтап, көрсетуге және таратуға арналған кәсіби алаң құру.
— Байқауға мектепке дейінгі, орта, қосымша, техникалық және кәсіптік, сондай-ақ орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының педагогтері қатысты. Биылғы байқауға 15652 конкурстық жұмыс ұсынылып, олардың барлығы белгіленген талаптарға сәйкес сараптамалық бағалаудан өтті. Жалпы түскен 15652 өтінімнің 15339-ы – Қазақстан педагогтерінен, ал 313-і – «Жаһандық құзыреттер» бағыты бойынша шетелдік қатысушылардан келіп түсті,- дейді «Өрлеу» БАҰО» АҚ Қызылорда облысы бойынша Кәсіби даму институты филиалының директоры Жанат Нұрлыбаева.
Қатысушылар белсенділігі жағынан бастауыш білім беру бағыты көш бастаған, 3103 өтінім жіберген. Қазақ тілі мен әдебиеті бойынша 1947, ағылшын тілі бойынша 1620, математика, алгебра және геометрия бойынша 1116, информатика бойынша 1105 жұмыс ұсынылған. Конкурстық материалдардың басым бөлігі мемлекеттік тілде әзірленген. Атап айтқанда, 10887 жұмыс қазақ тілінде, 4020 жұмыс орыс тілінде, 745 жұмыс ағылшын тілінде берілген. Байқау Ережесіне сәйкес конкурстық материалдарды қазақ, орыс немесе ағылшын тілінде ұсынуға мүмкіндік берілген.
Педагог идеясының өзегі – функционалдық сауаттылық. Байқауға ұсынылған әрбір жұмыс – педагогтің нақты білім беру тәжірибесінде қолдануға бағытталған авторлық идеясы мен әдістемелік шешімінің нәтижесі. Қатысушылар білім алушылардың функционалдық сауаттылығын дамытуға бағытталған педагогикалық идеясын негіздеп, оны сабақ, оқу немесе тәрбиелік іс-шара жоспары арқылы ұсынған.
Байқау оқу сауаттылығы, математикалық сауаттылық, жаратылыстану-ғылыми сауаттылық, цифрлық сауаттылық, қаржылық сауаттылық, экологиялық сауаттылық және мәдениетаралық сауаттылық бағыттарын қамтиды. 2026 жылы халықаралық қатысушылар үшін сегізінші бағыт – «Жаһандық құзыреттер» енгізілді.
Атап айтқанда, цифрлық сауаттылық бағыты ақпаратты цифрлық технологиялар арқылы қауіпсіз әрі саналы іздеу, бағалау, жасау және тарату қабілетімен қатар, жасанды интеллектпен жұмыс істеу дағдыларын да қамтиды. Ал «Жаһандық құзыреттер» бағыты жаһандық және мәдениетаралық мәселелерді түсіну мен шешуге, түрлі көзқарастарды бағалауға және әртүрлі мәдениет өкілдерімен тиімді өзара әрекеттесуге бағытталған.
Өңірлік кезеңде конкурстық жұмыстарды бағалау үшін «Өрлеу» қызметкерлері, педагогтер және қоғамдық ұйымдардың өкілдерінен құралған сараптамалық кеңестер жұмыс істеді. Ережеге сәйкес әрбір конкурстық материалды үш сарапшы бағалады. Сарапшылар педагогикалық идеяларды өзектілігі, әдістемелік негізділігі, жаңашылдығы, практикалық қолданбалығы, тиімділігі, сондай-ақ материалды баяндау логикасы мен анықтығы бойынша саралады.
Жеңімпаз атану үшін қатысушы мүмкін болатын ең жоғары балдың кемінде 60 пайызын жинап, бағалаудың әрбір критерийі бойынша кемінде бір балл алуы қажет. Сегіз бағыттың әрқайсысы бойынша ең жоғары жиынтық балл негізінде бір I орын, екі II орын және үш III орын белгіленеді. Жеңімпаздар өңірлік кезеңнің I, II және III дәрежелі дипломдарымен марапатталады.
Байқауда жұмыстың дербестігіне ерекше мән беріледі. Ұсынылған материал бұрын баспа немесе электрондық басылымдарда, интернет ресурстарында жарияланбаған және басқа конкурстарға ұсынылмаған болуы тиіс. Барлық материал мәтіндік сәйкестікке тексеріледі, сәйкестік анықталған жағдайда жұмыс бағалауға жіберілмейді. Сонымен қатар байқаудың Ережесінде жасанды интеллект құралдарын пайдалану тәртібі де нақты айқындалған. ЖИ-ді мәтінді редакциялау, құрылымдау және тілдік түзету секілді көмекші мақсаттарда ғана қолдануға жол беріледі. Авторлық педагогикалық идея мен әдістемелік шешім педагогтің өзінің дербес кәсіби қызметінің нәтижесі болуы тиіс.
«Педагогикалық идеялар панорамасы» екі кезеңнен тұрады. Өңірлік кезеңде педагогтер функционалдық сауаттылықты дамытуға бағытталған авторлық идеясының сипаттамасын ұсынса, республикалық кезеңде сол идеяның нақты білім беру жағдайында қолданылуын бейнематериал арқылы көрсетеді. Республикалық кезеңге өңірлік кезеңнің I дәрежелі диплом иегерлері қатысады.
Республикалық кезеңнің жеңімпаздары I, II және III дәрежелі дипломдармен марапатталады. Сонымен қатар әр бағыт бойынша «YouTube-дауыс беру жеңімпазы» номинациясы қарастырылған.
Дүйсенбіде «Педагогикалық идеялар панорамасы» республикалық байқауының өңірлік кезеңі қорытындыланып, Абай атындағы үш тілде оқытатын дарынды балаларға арналған мамандандырылған сыныптары бар мектепте марапаттау кеші болып өтті. Кеште «Өрлеу» БАҰО» АҚ филиалы директоры Жанат Нұрлыбаева сөз сөйлеп, жеңімпаздарды құттықтады. Содан кейін Жанат Лесбекқызы, Абай мектебінің директоры Айжан Шорабекқызы және «Ұстаз мәртебесі» газетінің бас редакторы Нұрлан Көбегенұлы 7 бағыт бойынша жеңіске жеткен І, ІІ, ІІІ дәрежелі диплом иегерлерін марапаттады. Байқаудың әділ ұйымдастырылғаны сондай, бұрын-соңды аты аталмайтын білім ордаларының педагогтері өзге мектептерді шаң қаптырып, бірінші дәрежелі дипломға жол жеткізді.
Сонымен «Оқу сауаттылығы» бағыты бойынша Гүлзат Шынтасова, «Математикалық сауаттылық» бағыты бойынша Қарлығаш Алтаева, «Жаратылыстану-ғылыми сауаттылық» бағыты бойынша Жансая Асылбекова, «Цифрлық сауаттылық» бағыты бойынша Мая Мұхиддинова, «Экологиялық сауаттылық» бағыты бойынша Ақкенже Мәдиева, «Мәдениетаралық сауаттылық» бағыты бойынша Диас Жалғасбай және «Қаржылық сауаттылық» бағыты бойынша Оразгүл Утамбаева республикалық кезеңге жолдама алды.
«Педагогикалық идеялар панорамасы – 2026» – педагогтің шығармашылық ізденісін танытып қана қоймай, тиімді тәжірибені кәсіби ортаға таратуға мүмкіндік беретін маңызды алаң. 15 мыңнан астам жұмыстың ұсынылуы педагогтердің жаңашылдыққа, кәсіби ізденіске және білім сапасын арттыруға деген жоғары қызығушылығын көрсетеді. Ал, өңірлік кезеңде үздік деп танылған педагогикалық идеялар енді республикалық деңгейде жалғасын табады.
З.Дастанқызы
